10-11-12-րդ դասարանների առարկայական ծրագիրը

 

2026-2027 ուստարվա կենսաբանության 10-11-12-րդ դասարանների առարկայական ծրագիրը ըստ ուսումնական բնագավառի նոր չափորոշիչների եւ ըստ հեղինակային կրթական ծրագրերի պահանջների

 

9-րդ դասարանի առարկայական ծրագիր

 «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրում 9-րդ դասարանում կենսաբանության  դասընթացի  ծրագիրն և գնահատման համակարգը հիմնված է հանրակրթության պետական չափորոշիչների,  ինչպես նաև կենսաբանության առարկայական չափորոշիչների և «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի  հեղինակային այլընտրանքային կրթական ծրագրի պահանջների վրա:  

9-րդ դասարանի կենսաբանության դասավանդումը նպատակ ունի սովորողի մոտ ձևավորել հետևյալ կարողությունները՝

Հետազոտական աշխատանքի թեմաներ

1․Նյարդային համակարգ և վարք

Նեյրոպլաստիկությունը՝ ինչպես է ուղեղը հարմարվում փոփոխություններին

• Հետազոտել ուղեղի զարգացման վրա երաժշտության, լեզուների կամ վարժանքների ազդեցությունը։

7-րդ դասարան Կենսաբանություն առարկայի ծրագիր

 ՀՀ «ՄԽԻԹԱՐ ՍԵԲԱՍՏԱՑԻ» ԿՐԹԱՀԱՄԱԼԻՐ 7-րդ դասարան

Սովորողների համար գիտելիք և ըմբռնում ձեռք բերելու հնարավորություն ստեղծել՝

 

1) Երկրի վրա կենդանի օրգանիզմների բազմազանության վերաբերյալ,

2) կենդանի օրգանիզմների կառուցվածքի և գործառույթների փոխկապակցվածության վերաբերյալ,

3) օրգանիզմների ժառանգականության և էվոլյուցիայի ժամանակակից պատկերացումների վերաբերյալ,

4) ժամանակակից էկոլոգիական հիմնախնդիրների վերաբերյալ և ծանոթանալ դրանց լուծման հիմնական սկզբունքներին,

5) իրենց մարմնի կառուցվածքի, գործառույթների և հիգիենայի վերաբերյալ։

 

Զարգացնել և ձեռք բերել կարողություններ և հմտություններ՝

 

1) կառուցելու և կիրառելու կենսաբանության մասին գիտելիք,

2) հասկանալու գիտության բնույթը կենսաբանության համատեքստում,

3) գնահատելու կենսաբանության, քիմիայի, ֆիզիկայի և այլ գիտակարգերի միջև գոյություն ունեցող կապերը,

4) իրականացնելու գիտական հետազոտություններ,

5) մտածելու գիտականորեն և քննադատաբար,

6) լինելու ստեղծարար,

7) լուծելու խնդիրներ կենսաբանության համատեքստում անհատապես կամ համագործակցային խմբերով,

8) հասկանալու գիտական լեզուն և հաղորդակցվելու՝ ներկայացնելով կենսաբանությանը առնչվող հարցերի վերաբերյալ գաղափարներ և տեսակետներ,

9) տեղյակ լինելու կենսաբանության սոցիալական, էթիկական, տնտեսական, բնապահպանական և տեխնոլոգիական կիրառություններին,

10) ունենալու փաստարկված կարծիք կենսաբանությանը առնչվող թեմաների վերաբերյալ:

Թեմատիկ պլան: Դասընթացի նպատակն էուսուցանել հմտություններ և կարողություններ կենդանի օրգանիզմների կառուցվածքի, կեսագործնեության      առանձնահատկությունների,      բնության հետ փոխհարաբերությունների մասին:
 

Դասընթացի նպատակն է ուսուցանել հմտություններ և կարողություններ կենդանի օրգանիզմների կառուցվածքի,կեսագործնեության առանձնահատկությունների, շրջապատող բնության հետ փոխհարաբերությունների մասին:

1.Ներածություն – կենդանի համակարգեր,կյանքի կազմավորվածության մակարդակներ:

2.Նախակորիզավորների թագավորություն:

1.Ընդհանուր բնութագիրը,

ծագումը

2.Բակտերիաների կառուցվածքը

3.Նախակորիզավորների դերը բնական համակեցություններում և մարդու կյանքում: 

3.Սնկերի թագավորություն:

1.Ընդհանուր բնութագիրը,ծագումը, միաբջիջ և բազմաբջիջ սնկերի կառուցվածքը:

2.Սնկերի հիմնական խմբերը` մակաբույծ և օգտակար սնկեր3.Սնկերի օգտագործումը սննդի և մանրէակենսա բանական արդյունաբերության մեջ: 

4.Բույսերի թագավորություն – Ստորակարգբույսերի ենթաթագավորություն - ջրիմուռների,քարաքոսների ընդհանուր բնութագիրը,կառուցվածքային առանձնահատ

կությունները,դերը բնության մեջ և գործնական նշանակությունը: 

5.Բարձրակարգ բույսերի ենթաթագավորություն:

• Սպորավոր բույսեր:
• Մամուռների, ձիաձետերի,պտերանմանների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, տարածվածությունները  և դերը բնության մեջ:
• Սերմավոր բույսեր:Մերկասերմերի և ծածկասերմերի կառուցվածքը, առանձնահատկություններ

6.Կենդանիների թագավորություն:

Նախակեդանիների ենթաթագավորություն:Ընդհանուր բնութագիրը, դասակարգումը, 

Բազմաբջիջների ենթաթագավորություն:

Ընդհանուր բնութագիրը,  կենսագործնեության և կառուցվածքի առանձնահատկությունները:

7.Աղեխորշավորների տիպ:Բազմազանությունը, կառուցվածքի,կենսագործնեության,բազմացման առանձնահատկությունները:

8.Կլոր և տափակ որդերի տիպ:Ընդհանուր բնութագիրը: Մակաբույծ որդերից առաջացող հիվանդություները և դրանցից զերծ մնալու միջոցները:

Օղակավոր որդերի տիպ:Ընդհանուր բնութագիրը,ծագումը,դերը բնության մեջ և մարդու կյանքում: 

9.Փափկամարմիների տիպ:

Կառուցվածքի,կենսագործունեության առանձնահատկությունները,դերը բնության մեջ և մարդու կյանքում:   

10.Հոդվածոտանիների տիպ:

Կառուցվածքի,կենսագործ նեության առանձնահատկությունները,դերը բնության մեջ և մարդու կյանքում:Շերամապահությունը և մեղվաբուծությունը Հայաստանում (արարատյան որդան կարմիր) .

11.Քորդվորների տիպ: Ընդհանուր բնութագիրը կենսագործնեության և կառուցվածքի առանձնահատկությունները:Նշտարիկի կառուցվածքը և կենսագործնեությունը:

12.Հայաստանում հանդիպող ձկները և դրանց պահպանությունը:

13.Երկկենցաղների դաս:

 Կառուցվածքը,կենսգաործնեության առանձնահատկությունները, դերը բնության մեջ և մարդու կյանքում:

14.Սողուների դաս:

Թեփուկավորներ , կոկորդիլոսներ: Ընդհանուր բնութագիրը,ծագումը, կառուցվածքային և կենսգաործունեության առանձնահատկությունները: 

15.Թռչուների դաս:

1.Ընդհանուր բնութագիրը,

ծագումը, բազմացումը և զարգացումը, կենսագործնեությանառանձնահատկությունները,  դերը   բնության մեջ և մարդու կյանքում:

2.Հայաստանում հանդիպող թռչունները և դրանց պահպանությունը:

16.Կաթնասունների դաս:

1.Կառուցվածքը,կենսագործնեության առանձնահատկությունները, դերը բնության մեջ և մարդու կյանքում:

2.Հայաստանում հազվադեպ հանդիպող տեսակների պահպանման միջոցառումներ:

Նախագծեր 2026-2027թթ

 

Թեմա: Մարդու արյան շրջանառության համակարգը

---

Նպատակը

1. Բացահայտել մարդու արյան շրջանառության համակարգի կառուցվածքը և գործառույթները։

2. Ըմբռնել մեծ և փոքր շրջանառության շղթաների տարբերությունները։

3. Պարզել սրտի և արյունատար անոթների (զարկերակներ, երակներ, մազանոթներ) դերերը։

4. Զարգացնել կենսաբանության վերաբերյալ հետաքրքրությունը և խմբային համագործակցության կարողությունները։

5. Իմանալ առողջության պահպանումը՝ սրտանոթային համակարգի առումով։

8-րդ դասարանի կենսաբանություն առարկայի ծրագիր

 8-րդ դասարան

«Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրում 8-րդ դասարանում կենսաբանության  դասընթացի  ծրագիրն և գնահատման համակարգը հիմնված է հանրակրթության պետական չափորոշիչների,  ինչպես նաև կենսաբանության առարկայական չափորոշիչների և «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի  հեղինակային այլընտրանքային կրթական ծրագրի պահանջների վրա:  

 Դասընթացի նպատակն է՝

•  ուսուցանել հմտություններ և կարողություններ մարդու   օրգանիզմի կառուցվածքի ,կեսագործունեության  առանձնահատկությունների մասին: 
•  ընդլայնել   առողջ ապրելակերպի,ճիշտ սնման, հիգիենայի հիմնական կանոնների   մասին ինֆորմացիան
• զարգացնել վնասակար սովորություններից զերծ մնալու և  օրգանների վնասվածքների դեպքում ինքնուրույն կողմնորոշվելու և օգնություն ցույց   տալու կարողություններ և հմտություններ
• տարբերել օրգան - համակարգերը, դրանց կառուցվածքները
• ներկայացնել  տարբեր հիվանդությունների առաջացման պատճառները դրանց կանխարգելման մեթոդները,

Միջավայրը

• Անլար ինտերնետ, անհատական նոթբուկ, նեթբուկ
• Համացանցը ուսումնական գործընթացում
• Մեդիագրադարան
• Դասավանդողիի բլոգը

Նախագծային խմբերը մասնակցում են կրթահամալիրի բակերի խնամքին, ծառատունկերին, Աարտես դպրական կենտրում կազմակերպվող միջավայրի խնամքին

Կազմակերպումը

Դասապրոցեսին սովորողները մասնակցում են անհատական նոթբուկ, նեթբուկերով: Ելնելով թեմայի բովանդակությունից` հանձնարարվում է նյութերի մշակում, թարգմանություն, նյութերի հրապարակում ուսումնական բլոգներում, դպրոցի ենթակայքում:

Կապը մյուս առարկաների հետ – ուսումնական նյութեր ստեղծելիս անհրաժեշտություն է առաջանում օգտագործել օտարալեզու գրականություն, դասերի ժամանակ տեսանյութերը հաճախ նույնպես լինում են օտար լեզուներով` ռուսերեն, անգլերեն: Այդ պատճառով կարևորվում և խրախուսվում է օտար լեզուների լավ իմացությունը և օգտագործումը: 

Սովորողներին ուղղված պահանջներ

Կարևոր է՝ ինչպես է շրջակա միջավայրը՝ հանրային այգին, սարալանջը, բակը, դառնում սեբաստացիական հոգատարության, քաղաքացիական կրթության հարթակ, ինչպես են իրենց խնամքի տակ վերցնում կենսամիջավայրը։

Կենսաբանության դասընթացի միջոցով սովորողները կարող են իրենք էլ իրենց ստացած  գիտելիքներ փոխանցել կրտսեր ընկերներին՝ «Սովորող-սովորեցնող» նախագծով։Կարողանան տեսնել, գնահատել, կանխել իրենց շրջապատում տեղի ունեցող բնապահպանական խախտումները, դպրոցում ձեռք բերած գիտելիքներն ու հմտությունները փոխանցեն ընտանիքի անդամներին և ընկերներին, ինչն էլ ավելի է նպաստում սովորողի ստացած գիտելիքի ամրապնդմանը։

Գնահատում

Կենսաբանության  ուսուցման ընթացքում սովորողների գիտելիքների և կարողությունների գնահատումն ունի իր յուրահատկությունները: Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սովորողների կողմից կենսաբանական հասկացությունների ողջ համակարգի յուրացմանը ,կազմավորվածության  տարբեր մակարդակների կենսաբանական համակարգերի միջև կապերի և փոխազդեցությունների բացահայտմանը: Գնահատմամբ պարզվում է ուսումնական գործնթացի որակը և ուսուցման արդյունքները: Այն նպաստում է սովորողների ինքնահաստատմանը և ինքնազարգացմանը: Գնահատմամբ բացահայտվում է սովորողների գիտելիքների մակարդակը ու որակը: Կիրառվում է գնահատման տարբեր միջոցներ. հարցում, թեստ, լաբորատոր աշխատանքի կատարում, մասնակցություն ստուգատեսներին։ Գնահատման ժամանակ հիմնականում հաշվի է առնվում`

•     Նախագծերի մասնակցությունը, դրանց արդյունքները
•     Մասնակցությունը լաբորատոր աշխատանքներին
•     Ստացված գիտելիքների կիրառումը
•     Նախագծային աշխատանքներ