Նախակորիզավոր և կորիզավոր բջիջներ։Էջ5-8
Լրացուցիչ աշխատանք
Բերել առօրյաում հենդիպող սպիտակուցների բնափոխման օրինականեր,նշել պատճառները, ինչ գործոնների ազդեցությամբ են դրանք բնափոխվում, պատրաստել ուսումնական նյութ:
Դաս 3((22․09-26․09)
- Ի՞նչ է գենը, որոնք են ԴՆԹ_ի ֆունկցիաները բջջում։
- Նուկլեյնաթթուները քանի՞ տեսակ են լինում, նշել դրանց ֆունկցիաները
- Որո՞նք են նուկլեյնաթթուների մոնոմերները, նշել դրանց տարբերությունները։
Դաս 6(13.10-17.10)
Լրացուցիչ աշխատանք
B) Օրգանիզմներ, որոնք չեն ունենում քլորոֆիլ
C) Օրգանիզմներ, որոնք սինթեզում են իրենց օրգանական նյութերը անօրգանականներից
D) Օրգանիզմներ, որոնք սնվում են այլ օրգանիզմներով
B) Ցիանոբակտերիա
C) Սունկ
D) Որոշ բակտերիաներ
B) Արևի լույս
C) Օքսիգեն
D) Գլյուկոզ
B) Այլ օրգանիզմների օրգանական նյութերից
C) Անօրգանական նյութերի օքսիդացումից
D) Օքսիգենի ֆոտոլիզից
B) Օգտագործում են պատրաստ օրգանական նյութեր
C) Կատարում են ֆոտոսինթեզ
D) Օգտագործում են CO₂ որպես ածխածնի աղբյուր
1․ Ո՞րն է բակտերիաների հիմնական առանձնահատկությունը․
ա) Ունեն բջջային կորիզ
բ) Ունեն մեմբրանային օրգանոիդներ
գ) Չունեն ձևավորված կորիզ և մեմբրանային օրգանոիդներ
դ) Դրանք բազմաբջիջ օրգանիզմներ են
2․ Ո՞րն է վիրուսի առանձնահատկությունը բակտերիայի համեմատ․
ա) Ունի բջջային կառուցվածք
բ) Կարող է ինքնուրույն բազմանալ
գ) Ունի բջջապատ և ցիտոպլազմա
դ) Չունի բջջային կառուցվածք և բազմանում է միայն այլ բջջում
3․ Ո՞ր հիվանդությունն է առաջացնում վիրուսը․
ա) Տուբերկուլյոզ
բ) Բոտուլիզմ
գ) Գրիպ
դ) Սիբիրյան խոց
4․ Ինչպե՞ս են բակտերիաները բազմանում․
ա) Բջջամասնությամբ (միտոզով)
բ) Սպորների միջոցով
գ) Պարզ բաժանմամբ
դ) Բողբոջմամբ
5․ Ո՞րն է բակտերիաների դրական դերը մարդու կյանքում․
ա) Բոլորը հարուցիչներ են
բ) Միայն հիվանդություններ են առաջացնում
գ) Օգտագործվում են հակաբիոտիկների ոչնչացման համար
դ) Օգտագործվում են կաթնաթթվային մթերքների, դեղերի և կենսատեխնոլոգիայի մեջ
6․Ի՞նչ հիմնական բաղադրիչներից է կազմված վիրուսը․
ա) Ցիտոպլազմա, բջջապատ և կորիզ
բ) Ռիբոսոմներ, ԴՆԹ և մեմբրանա
գ) Գենետիկական նյութ (ԴՆԹ կամ ՌՆԹ) և սպիտակուցային պատյան (կապսիդ)
դ) Բջջային մեմբրանա և օրգանոիդներ
Դաս 9(10․11-14․11)
Պատրաստվում եք բանավոր հարցման, կարգի եք բերում բլոգները, նշանակելու եմ ամփոփիչ գնահատականները։
Կրկնում եք՝
- ԴՆթի կառուցվածքը, ֆունկցիաները։Սպիտակուցների սինեթեզ՝ տրանսկրիպցիա և տրանսլյացիա:
- Էներգետիկ փոխանակություն։Գլիկոլիզ,Ավտոտրոֆ, հետերետրֆ օրգանիզմներ։Ֆոտոսինթեզ, 1 Քեմոսինթեզ։ Էջ 18-20:
- Կյանքի ոչ բջջային ձևեր՝վիրուսներ, կառուցվածքը, կենսագործնեությունը։։ Էջ 29-31։/Հին գրքից/
Դաս 10(17․11-21․11)
Աշխատանք տանը
ԹԵՍՏ 1
1. Գենը ինչի՞ միավոր է․
ա) Քրոմոսոմի սպիտակուցային հատված
բ) Ժառանգական տեղեկատվության միավոր
գ) Միտոզի փուլ
դ) Ռիբոսոմի կառուցվածքային միավոր
2. Մարդու սոմատիկ բջիջներում որք՞ան քրոմոսոմ կա:
ա) 23
բ) 24
գ) 46
դ) 48
3. Ինչպե՞ս է կոչվում մարդու քրոմոսոմների ամբողջական հավաքը, դասավորված ըստ չափի և կառուցվածքի:
ա) Գենոմ
բ) Կարիոտիպ
գ) Գենոտիպ
դ) Ֆենոտիպ
4. Ո՞ր տեսակի քրոմոսոմներն են որոշում անձի սեռը:
ա) Սոմատիկ քրոմոսոմներ
բ) Ավտոսոմներ
գ) Սեռական քրոմոսոմներ
դ) Միտոխոնդրիալ քրոմոսոմներ
5. Գենի տարբեր ձևերը, որոնք պայմանավորում են հատկանիշների տարբեր դրսևորումներ, կոչվում են․
ա) Կարիոտիպեր
բ) Ալելներ
գ) Հոմոլոգներ
դ) Մուտագեններ
Թեստ
1․Ի՞նչ արդյունք է տալիս մեյոզի ավարտը։
ա) Երկու դիպլոիդ բջիջ
բ) Չորս հապլոիդ բջիջ
գ) Մի հապլոիդ բջիջ
դ) Չորս դիպլոիդ բջիջ
2․Մեյոզի ո՞ր փուլում է տեղի ունենում կռոսինգովը, որը ապահովում է ժառանգական տարբերակվածություն։
ա) Պրոֆազ I
բ) Անաֆազ I
գ) Տելոֆազ II
դ) Մետաֆազ II
3․Ի՞նչ է տեղի ունենում Անաֆազ I-ում։
ա) Դուստր քրոմատիդները բաժանվում են
բ) Հոմոլոգ քրոմոսոմները) բաժանվում են
գ) Թելոֆազում կորիզը կրկին ձևավորվում է
դ) Քրոմոսոմները վերադառնում են դիպլոիդ վիճակի
4․Մեյոզը տեղի է ունենում միայն
ա) Միտոտիկ բջիջներու
բ) Սոմատիկ բջիջներում
գ) Սերմնաբջիջ և ձվաբջիջ առաջացնող բջիջներում
դ) Բակտերիալ բջիջներում
5․Մեյոզ II-ը ավելի շատ նման է…
ա) Միտոզին
բ) Պրոֆազ I-ին
գ) Մետաֆազ I-ին
դ) Թելոֆազ I-ին
Երրորդ ուսումնական շրջան
Դաս 17(09.02-13.02.)
Համեմատել լրիվ և ոչ դոմինատությունը, բացատրել ստացված արդյունքը։
Դաս19(23․02-27․02)
Կրկնում եք փետրվար ամսվա անցածը՝ պատրաստվում բանավոր հարցման։
Ինչո՞ւ են որոշ ժառանգական հիվանդություններ (օրինակ՝ հեմոֆիլիան) ավելի հաճախ հանդիպում տղաների, քան աղջիկների մոտ։
Հարց 2
Եթե մայրը դալտոնիկության գենի կրող է, իսկ հայրը առողջ է, ինչպիսի՞ն կարող են լինել նրանց երեխաները։ Բացատրիր։
Հարց 3
Ի՞նչ է նշանակում «սեռի հետ շղթայակցված հատկանիշ» և ինչպե՞ս է այն տարբերվում սովորական (աուտոսոմային) ժառանգումից։
Հարց 4
Ինչո՞ւ է հնարավոր, որ ծնողները լինեն առողջ, բայց երեխան ունենա ժառանգական հիվանդություն։
Հարց 5
Բեր մեկ օրինակ սեռի հետ շղթայակցված հիվանդությունից և բացատրիր, թե ինչպես է այն փոխանցվում սերունդներին։
1 Ի՞նչ են ժառանգական փոփոխությունները։
Ինչո՞ւ են դրանք փոխանցվում ծնողներից սերունդներին։
2 Ո՞րն է տարբերությունը ժառանգական և ոչ ժառանգական փոփոխությունների միջև։
Բերեք յուրաքանչյուրի մեկ օրինակ։
3 Ի՞նչ է մուտացիան։
Ինչպիսի՞ գործոններ կարող են առաջացնել մուտացիաներ (բերեք օրինակներ)։
4 Ինչպե՞ս կարող են շրջակա միջավայրի գործոնները ազդել ժառանգական փոփոխությունների առաջացման վրա։
Նշեք առնվազն երկու գործոն։
5 Ինչո՞ւ են ժառանգական փոփոխությունները կարևոր էվոլյուցիայի համար։
Ինչպե՞ս են դրանք նպաստում օրգանիզմների բազմազանությանը։
1․Ի՞նչ են մուտացիաները և ինչպիսի՞ փոփոխություններ կարող են առաջացնել օրգանիզմի գենետիկական նյութում։
2․Ի՞նչ տարբերություն կա գենային, քրոմոսոմային և գենոմային մուտացիաների միջև։
3․Որո՞նք են մուտացիաների առաջացման հիմնական պատճառները (մուտագենները) և ինչ ազդեցություն կարող են ունենալ դրանք օրգանիզմի վրա։
4․Ինչու՞ են որոշ մուտացիաներ վնասակար, իսկ որոշները կարող են նույնիսկ օգտակար լինել օրգանիզմի համար։
5․Ինչպե՞ս են մուտացիաները նպաստում կենսաբանական բազմազանության և էվոլյուցիայի առաջացմանը։
1. Ժառանգականությունը նշանակում է՝
A) Օրգանիզմի աճը
B) Օրգանիզմի հատկությունների փոխանցումը սերունդներին
C) Միջավայրի ազդեցությունը
D) Բջիջների բաժանումը
2. Փոփոխականությունը դա՝
A) Հատկությունների պահպանումն է
B) Նոր հատկությունների առաջացումը
C) Միայն ժառանգական հատկանիշների փոխանցումը
D) Օրգանիզմի մահը
3. Դոմինանտ գենը՝
A) Արտահայտվում է միայն հոմոզիգոտ վիճակում
B) Չի արտահայտվում
C) Արտահայտվում է նույնիսկ հետերոզիգոտ վիճակում
D) Միշտ ռեցեսիվ է
4. Ռեցեսիվ գենը՝
A) Արտահայտվում է միայն հոմոզիգոտ վիճակում
B) Միշտ դոմինանտ է
C) Արտահայտվում է ցանկացած դեպքում
D) Չի փոխանցվում սերունդներին
5. Գենոտիպը դա՝
A) Օրգանիզմի արտաքին տեսքը
B) Օրգանիզմի գեների ամբողջությունն է
C) Միայն արտաքին միջավայր
D) Միայն բջիջների կառուցվածքը
6. Ֆենոտիպը դա՝
A) Օրգանիզմի գեների ամբողջությունը
B) Օրգանիզմի արտաքին և ներքին հատկանիշների ամբողջությունն է
C) Միայն ԴՆԹ-ն
D) Միայն քրոմոսոմները
7. Մենդելի առաջին օրենքը կոչվում է՝
A) Անկախ բաշխման օրենք
B) Միակերպության օրենք
C) Տատանումների օրենք
D) Էվոլյուցիայի օրենք
8. Հետերոզիգոտ օրգանիզմը ունի՝
A) Նույն ալելներ
B) Տարբեր ալելներ
C) Ոչ մի ալել
D) Երեք ալել
9. Հոմոզիգոտ օրգանիզմը՝
A) Ունի տարբեր ալելներ
B) Ունի նույն ալելներ
C) Չունի գեներ
D) Ունի միայն մեկ գեն
10. Մենդելի երկրորդ օրենքը վերաբերում է՝
A) Միատեսակությանը
B) Ճեղքավորմանը
C) Մուտացիաներին
D) Էվոլյուցիային
11. Ալելները՝
A) Տարբեր գեներ են տարբեր հատկությունների համար
B) Նույն գենի տարբեր ձևերն են
C) Միայն դոմինանտ են
D) Չեն փոխանցվում
12. Եթե դոմինանտ գենը A է, ռեցեսիվը՝ a, ապա Aa գենոտիպը կլինի՝
A) Հոմոզիգոտ ռեցեսիվ
B) Հոմոզիգոտ դոմինանտ
C) Հետերոզիգոտ
D) Մուտանտ
13. Մենդելի փորձերը կատարվել են՝
A) Մարդկանց վրա
B) Ոլոռների վրա
C) Շների վրա
D) Թռչունների վրա
14. Մենդելի երրորդ օրենքը կոչվում է՝
A) Անկախ բաշխման օրենք
B) Միատեսակության օրենք
C) Ժառանգականության օրենք
D) Մուտացիայի օրենք
15. Ժառանգական հիվանդությունները փոխանցվում են՝
A) Միայն ֆենոտիպորեն
B) Միայն սոմատիկ բջիջներով
C) Գեների միջոցով
D) Միայն սեռական բջիջներով
Թեստ
1. Ի՞նչ է ժառանգական հիվանդությունը։
A) Վարակիչ հիվանդություն
B) Գենետիկ փոփոխություններով պայմանավորված հիվանդություն
C) Վնասվածքից առաջացած հիվանդություն
D) Սննդակարգից կախված հիվանդություն
2. Ո՞րն է ժառանգական հիվանդության պատճառը։
A) Բակտերիաները
B) Վիրուսները
C) Գեների փոփոխությունները (մուտացիաները)
D) Ջերմաստիճանը
3. Ո՞ր հիվանդությունն է ժառանգական։
A) Գրիպ
B) Դաունի համախտանիշ
C) Անգինա
D) Թունավորում
4. Ի՞նչ է մուտացիան։
A) Օրգանիզմի աճ
B) Գենի կամ ԴՆԹ-ի փոփոխություն
C) Վիրուսի տարածում
D) Բջջի բաժանում
5. Ի՞նչ է չարորակ նորագոյացությունը։
A) Նորմալ բջիջների աճ
B) Բջիջների անկառավարելի բաժանում
C) Վարակիչ հիվանդություն
D) Վիտամինների պակաս
6. Ո՞րն է քաղցկեղի հիմնական առանձնահատկությունը։
A) Բջիջները չեն բաժանվում
B) Բջիջները շատ դանդաղ են աճում
C) Բջիջները անկառավարելի են բաժանվում
D) Բջիջները մահանում են անմիջապես
7. Ի՞նչ տարբերություն կա բարորակ և չարորակ ուռուցքների միջև։
A) Չկա տարբերություն
B) Բարորակը տարածվում է, չարորակը՝ ոչ
C) Չարորակը կարող է տարածվել ամբողջ մարմնով
D) Բարորակը վտանգավոր է միշտ
8. Ո՞ր գործոնը կարող է նպաստել քաղցկեղի առաջացմանը։
A) Առողջ սնունդ
B) Ֆիզիկական ակտիվություն
C) Ծխելը
D) Քունը
9. Կարո՞ղ են բոլոր քաղցկեղները ժառանգվել։
A) Այո, բոլորը
B) Ոչ, միայն որոշները
C) Ոչ մեկը
D) Չգիտեմ
10. Ի՞նչ կարելի է անել քաղցկեղի ռիսկը նվազեցնելու համար։
A) Չծխել
B) Անառողջ սնվել
C) Չշարժվել
D) Քիչ քնել
Դաս 19(14.04-18.04)
Տեսակ, պոպուլյացիա, էվոլյուցիայի գլխավոր ուղիները՝ արոմորֆոզ, իդեոադապտացիա, ընդհանուր դեգեներացիա:
- Ի՞նչ եք հասկանում էվոլյուցիայի շարժիչ ուժ ասելով
- Ի՞նչ է արոմորֆոզ, բերել օրինակներ
- Ի՞նչ է իդեոադապտացիա, բերել օրինակներ
- Ի՞նչ է դեգեներացիա , բերել օրինակներ
- Նշված շարժիչ ուժերը օրգանիզմներին տանում են դեպի կենսաբանական առաջադիմության, ինչպե՞ս կբացատրես այդ փաստը։
Դաս 20(21․04-25․04)
- Կյանքի ծագման ի՞նչ վարկածներ կան
- Նշված վարկածներից, ո՞րն եք համարում ամենահավանականը, ինչո՞ւ։
- Ո՞րն եք համարաում ամենաանհավանականը, ինչո՞ւ։
- Թվարկել էկոլոգիական գործոնները, բերել օրինակներ։
Դաս 21(5.05_9.05)
Դաս 22(12.05-16.05)
Դաս 23()
Մարդու տնտեսկան գործունեության հտևանքով առաջացած բնապահպանական հիմնախնդիրները:
Գաղափար կենսոլորտի մասին,կենսոլորտի բաղադրիչները,կենդանի նյութ:
Լրացուցիչ աշխատանք
Բերել առօրյաում ձեզ հանդիպող մարդու տնտեսկան գործունեության հտևանքով առաջացած բնապահպանական հիմնախնդիրների օրինակներ, տալ դրանց հնարավոր լուծումներ:
Դաս. 24()
Շրջակա միջավայրի վնասակար ազդեցությունը մարդու առողջության վրա։Կարդում եք նաև հետաքրքիր է իմանալ հատվածը։Պատրաստում ուսումնական նյութ։
Դաս. 25()
Բույսերի և կենդանիների սելեկցիա, դերը մարդու կյանքում և բնության մեջ:
Լրացուցիչ աշխատանք
Թարգմանել հղումներով նշված որևէ նյութ և պատրաստել ուսումնական նյութեր
Դաս. 26()
Հասկացություն կենսաբանական արտադրանքի մասին, առաջնային և երկրորդային կենսաբանական արտադրանք:Ցամաքային և ջրային էկոհամակարգերի բազմազանությունը:
Պատրաստել ուսումնական նյութեր:
Դաս 27 ()
No comments:
Post a Comment